Home / Học tập / Ngữ văn lớp 11 / Phân tích nhân vật viên quản ngục trong đoạn trích Chữ người tử tù đạt điểm cao

Phân tích nhân vật viên quản ngục trong đoạn trích Chữ người tử tù đạt điểm cao

Đề bài: Phân tích nhân vật viên quản ngục trong đoạn trích Chữ người tử tù

Bài làm

Nhắc tới nhà văn Nguyễn Tuân, ta chắc chắn không thể không nhắc đến truyện ngắn Chữ người tử tù với những thành công về cả nội dung và nghệ thuật, vốn được coi là một trong những đỉnh cao trong toàn bộ sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Tuân. Bên cạnh nhân vật Huấn Cao là trung tâm của tác phẩm, Chữ người tử tù còn để lại cho bạn đọc ấn tượng khó quên về hình tượng nhân vật viên quản ngục. Chỉ là nhân vật phụ nhưng viên quản ngục lại đóng một vị trí quan trọng trong truyện ngắn, góp phần làm nên thành công của tác phẩm khi được xây dựng trong mối quan hệ gắn bó không thể tách rời với Huấn Cao.

Chữ người tử tù được rút từ tập truyện ngắn Vang bóng một thời- một trong những tác phẩm thành công nhất của Nguyễn Tuân. Tập truyện kể về những thú chơi tao nhã của những con người tài hoa trong xã hội phong kiến mà một ví dụ điển hình chính là truyện Chữ người tử tù. Trong Chữ người tử tù, nhà văn đã đề cao, thể hiện sự trân trọng trước tục chơi chữ mà trong đó, viên quản ngục chính là người biết yêu, biết coi trọng và đề cao cái đẹp. Nếu Huấn Cao là một tài hoa nghệ sĩ thì viên quản ngục chính là người biết trọng người tài, yêu cái đẹp, xứng đáng là “một tấm lòng trong thiên hạ”.

Quản ngục xuất hiện trong tác phẩm là một viên quan nhỏ, là người của triều đình hàng ngày làm công việc cai quản ngục tù, thường xuyên phải tiếp xúc với đủ mọi loại người, đặc biệt là phạm nhân, những kẻ phạm tội phải chịu sự trừng phạt trong nhà lao. Là một viên quan coi ngục, nơi ông sống chính là trong đề lao, một nơi đầy những tàn nhẫn, lọc lừa, thậm chí là cả những hiểm nguy luôn gần kề. Ở giữa hoàn cảnh sống ấy, viên quản ngục như “một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ”. Sống trong môi trường ấy càng lâu, người ta càng dễ trở nên tha hóa, khó mà giữ được mình trong sạch, thế nhưng viên quản ngục dù “đầu đã điểm hoa râm, râu đã ngả màu” lại vẫn giữ được sự dịu dàng, ông vẫn là một cái gì đấy thuần khiết, thanh cao giữa những cặn bã, xấu xa nhất của xã hội. Địa vị và hoàn cảnh sống đã không thể làm tha hóa viên quản ngục. Phải là một người hoàn toàn hướng thiện, hướng tới cái đẹp bằng tất cả sự chân thành của mình, ông mới có thể giữ sạch bản thân giữa những nhuốc nhơ ấy.

Xem thêm:  Thời gian và không gian được miêu tả trong truyện ngắn Hai đứa trẻ như thế nào? Ấn tượng của anh/chị về cái bóng tối trong đêm phố huyện?

phan tich nhan vat vien quan nguc trong truyen ngan chu nguoi tu tu - Phân tích nhân vật viên quản ngục trong đoạn trích Chữ người tử tù đạt điểm cao

Phân tích nhân vật viên quản ngục

Trên nền cảnh của đề lao với những tối tăm, cạm bẫy, viên quản ngục hiện lên như một viên ngọc sáng, vẻ đẹp của ông càng được thể hiện rõ nét và để lại ấn tượng sâu đậm hơn. Đó là tấm lòng biệt nhỡn liên tài đáng quý của quản ngục. Là một vị quan phụng mệnh triều đình, giam giữ, trông coi kẻ tử tù Huấn Cao nhưng quản ngục lại không nhìn Huấn Cao bằng con mắt của triều đình. Trong mắt quản ngục, ông Huấn là một người tài giỏi, văn võ song toàn mà ông đã nghe danh và ngưỡng mộ từ lâu. Xuất phát từ tấm lòng ái mộ ấy, viên quản ngục không những không gây khó dễ cho Huấn Cao mà còn tìm cách biệt đãi kẻ tử tù dù biết đó là một việc hết sức nguy hiểm, có thể lấy đi mạng sống của không chỉ mình ông mà còn của cả gia đình ông. Nhưng cuối cùng, tấm lòng biệt nhỡn liên tài ở quản ngục đã chiến thắng. Trước khi Huấn Cao bị giải đến, viên quản ngục đã sai lính quét dọn buồng giam chu đáo như đón một vị khách quý. Huấn Cao bị áp giải đến, cổ đeo gông, chân vướng xiềng, thân thể đã bị cầm tù, ấy vậy mà sự ngưỡng mộ của quản ngục với ông Huấn vẫn không hề mất đi. Có lẽ trên đời chỉ có duy nhất viên quản ngục ấy là một vị quan cai quản những kẻ tội phạm mà lại đón và nhìn một kẻ tử tù với “cặp mắt hiền lành”, thậm chí còn có vài phần kiêng nể. Thân là một viên quan coi ngục, ông lại có những biệt đãi với kẻ tử tù Huấn Cao. Hàng ngày, quản ngục đều dâng rượu và thịt cho Huấn Cao như cung phụng một vị bề trên. Những đối đãi đặc biệt ấy dành cho người phạm nhân, đặc biệt là kẻ tử tù, là những ân huệ vô cùng to lớn, khó lòng nào trả nổi, ấy vậy mà quản ngục lại gọi đó chỉ là “ít quà mọn”, dường như những biệt đãi mà ông đã phải đánh đổi cả sự an toàn của bản thân và gia đình để dành cho Huấn Cao ấy chẳng hề xứng đáng với kẻ tử tù trong buồng giam tối tăm kia. Với tất cả lòng ái mộ của mình, viên quản ngục đã có hôm đích thân tới buồng giam thăm Huấn Cao. Có thể coi quản ngục như người chủ của ngục tù, nhưng đối diện với một kẻ tử tù như Huấn Cao- một người mà ông đã ngưỡng vọng từ lâu, viên quản ngục lại trở nên khép nép, khúm núm. Ông chỉ muốn hỏi Huấn Cao có cần thêm gì để ông sắp xếp, chuẩn bị chu tất, bởi ông muốn thể hiện sự ái mộ của mình đến ông Huấn và bởi ông muốn một người tài hoa nghệ sĩ, văn võ song toàn lại có khí phách anh hùng như Huấn Cao được sống những ngày cuối cùng của cuộc đời mình thoải mái một chút. Nhưng đáp lại tấm lòng và sự hy sinh của quản ngục, Huấn Cao chỉ tỏ ra chán ghét và quát mắng, xua đuổi ông. Trước tình huống như thế, cho dù là bất kì ai cũng sẽ đều cảm thấy tức giận bởi dường như tấm lòng, tình cảm của mình đã bị người ta phụ. Không giống như ta nghĩ, viên quản ngục nghe những lời tàn nhẫn của Huấn Cao lại chỉ thưa: “Xin lĩnh ý” và lễ phép lui ra. Không hề sử dụng những trận đòn lôi đình báo thù hay những trò tra tấn tàn bạo, quản ngục, từ sau hôm ấy, lại càng đối xử đặc biệt hơn với Huấn Cao. Sự khép nép, nhẫn nhịn ấy của ông không phải là sự hèn nhát, đó là sự cảm phục và một tấm lòng biết trọng người tài của viên quản ngục trước người anh hùng, người tài hoa nghệ sĩ Huấn Cao.

Xem thêm:  Phân tích một chi tiết đặc sắc trong tác phẩm Số đỏ

Tấm lòng biệt nhỡn liên tài đáng quý ấy của quản ngục cũng chính là xuất phát từ sự trân trọng, đề cao cái đẹp của ông. Viên quản ngục ngay từ khi mới “biết đọc vỡ nghĩa sách thánh hiền” đã nghe đến danh tiếng của Huấn Cao là người có tài viết chữ đẹp, cũng từ lúc đó, “cái sở nguyện của viên quan coi ngục này là có một ngày kia được treo ở nhà riêng mình một đôi câu đối do tay ông Huấn Cao viết”. Cho đến khi gặp được ông Huấn ở trong nhà giam, bất chấp thân phận là quan coi ngục của mình, ông vẫn luôn một lòng thể hiện sự ngưỡng vọng, ái mộ của mình với kẻ tử tù Huấn Cao, dành cho người tử tù những biệt đãi, khép nép, nhẫn nhịn trước người tử tù ấy bất chấp danh dự và cả tính mạng của mình. Tất cả những thái độ, hành động và lời nói của quản ngục đối với Huấn Cao đều bộc lộ tấm lòng yêu và trân trọng cái đẹp của ông, bởi ông muốn được xin con chữ của Huấn Cao. Trời không phụ lòng người, cuối cùng, Huấn Cao đã hiểu được sở nguyện cao quý của quản ngục và quyết định dành tặng bức thư pháp cuối cùng của cuộc đời mình cho viên quan biết yêu và coi trọng cái đẹp. Cảnh cho chữ là một cảnh “xưa nay chưa từng có” mà ở đó, mọi không gian, thời gian và cả con người đều bị đảo lộn. Trong buồng giam tối tăm, chật hẹp, ở những giờ phút cuối cùng của cuộc đời người tử tù, Huấn Cao đã để lại cho viên quản ngục những nét chữ vuông vắn, thể hiện “cái hoài bão tung hoành của một đời người”- những nét chữ đã khiến quản ngục khúm núm, khép nép, những con chữ đã thỏa được sở nguyện bấy lâu của ông. Không chỉ được thể hiện qua thái độ trước thời khắc Huấn Cao viết chữ dành tặng mình, tấm lòng biết yêu và coi trọng cái đẹp của viên quản ngục còn là “dòng nước mắt rỉ vào kẽ miệng làm cho nghẹn ngào” của ông khi nhận được lời khuyên nên lánh đục về trong, tránh xa những dơ bẩn, nhơ nhuốc để giữ mình trong sạch của người tử tù. Tác phẩm khép lại với lời của viên quản ngục tạ ơn Huấn Cao: “Kẻ mê muội này xin bái lĩnh”. Tự xưng là “kẻ mê muội”, viên quản ngục hiện lên trong ấn tượng của bạn đọc là một người không chỉ biết yêu, biết quý trọng cái đẹp mà còn được cái đẹp soi đường dẫn lối, hướng ông đến sự thuần khiết, trong sạch giữa những nhơ nhuốc của xã hội. Chính cái đẹp, cái thiện đã giúp viên quản ngục giữ mình, thức tỉnh và cảm hóa ông.

Xem thêm:  Phân tích nhân vật Tràng trong tác phẩm Vợ nhặt của Kim Lân.

Huấn Cao và quản ngục gặp nhau giữa chốn ngục tù, ở hai thân phận đối nghịch nhau, nhưng đồng thời hai người cũng là tri kí của nhau: một người là hiện thân cho cái đẹp, sáng tạo ra cái đẹp, một người biết yêu và coi trọng cái đẹp. Xây dựng nhân vật quản ngục, nhà văn Nguyễn Tuân muốn thể hiện niềm tin vào con người, rằng trong một xã hội đầy những lọc lừa, dối trá, vẫn còn có những người như viên quản ngục, trân trọng và khao khát cái đẹp. Sự thành công của nhân vật Huấn Cao có một phần rất lớn đóng góp của nhân vật viên quản ngục.

Hải Anh

Check Also

meo vui moi ngay -

Nhà thơ Bằng Việt cho rằng: “Tiêu chuẩn  vĩnh cửu của thơ ca là cảm …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *